*CEVAP:*

?Koyun ve keçi ancak bir kişi için kurban edilebilir. Değeri ne kadar yüksek olursa olsun, birden fazla kişi tarafından ortaklaşa kurban olarak kesilemez.

?Cumhura göre; deve ve sığır, 7 kişiye kadar ortaklar arasında kurban edilebilir. Bir, iki, üç, dört, beş ve altı kişi için kurban edileceği aşikârdır.

?Her ortağın kurbanlık sığır veya devenin en az 7 de birine sahip olması gerekir. Yedide birinden daha az bir hisseye sahip olan kişinin kurbanı olmayacağı gibi diğer ortakların kurbanına da zarar verir.

?Bir sığırda ortak olan kişilerden biri, üzerine vacip olan kurbana, diğeri adak kurbanına, öteki akika kurbanına, şeklinde değişik ibadet niyetleriyle niyet etseler, bu kurban geçerli olur. Niyetlerin ciheti farklı olsa da hepsinde ibadet niyeti olduğundan caizdir. Ancak ortaklardan birinin niyeti sadece et elde etmek olursa, hiç birinin kurbanı olmaz.

?Müşterek hisseli kurbanlarda ortaklar, kesilen kurbandan hisselerini ayırmak isterlerse tartı ile ayırırlar. Götürü usulü ile ayıramazlar. Çünkü et, vezni mallardandır. Göz kararı ile yapılan paylaşımdaki fazlalık ihtimali faiz şüphesini doğurur.

Şu kadar var ki; hisselere hayvanın sakatatları, deri ve ayakları da bölüştürülecek olursa bunlarda tahmini taksim caiz olur. (El-İhtiyar, Dürer)

Fıkhı Meseleler
Hüsamettin Vanlıoğlu

*CEVAP:*

?Öncelikle bilinmelidir ki bir akitten önce, tartılır, ölçülür ve ne tür işlem yapılırsa yapılsın “aldım ve sattım” lafızlarının söyleneceği son ana itibar edilir. Bu yüzden 3 ay vadeyle alırsan 100 lira 5 ay vadeyle alırsan 170 lira olur dedikten sonra, bu şıkların birinde karar kılınsa ve akit tek şık üzerinden sonuçlandırılırsa bu caiz olur.

?Buna göre kurban olarak satın alınacak olan hayvanın canlı olarak kilosu söz gelimi 10 lira denmiş olsun. Şimdi hayvanımızı tartmış olalım. Söz gelimi o da 50 kilo olsun. 50 ile 10’u çarpıp 500 lira eder diyerek fiyatı ve hayvanı belirledikten sonra “aldım-sattım” denilip akit tamamlanırsa bu işlemde herhangi bir sakınca söz konusu olmaz.

?Fakat böyle bir alış verişte şuna dikkat edilmelidir. Söz gelimi “şu hayvanı tart, kilosu 10 liradan, kaç kilo gelirse satın aldım” şeklinde bir icab yapılır, satıcı da kabul ettim der ve daha sonra hayvanı tartar, kilosuyla çarpar ve alışverişi tamamlarlarsa bu caiz olmaz.

*Dikkat:* Bunun için bu tür alış verişlerde dikkat edilmesi gereken “aldım-sattım” veya “hayırlı olsun” emsali akdi tamamlayan sözleri tartma ve hesaplama işlemlerinden sonraya bırakmak lazımdır.

Hüsamettin VANLIOĞLU

*CEVAP:*

Bu hayvan, sahibi adına kurban olarak kesilmiş olur. Çünkü buna delâleten izin vardır.

Büyük İslam İlmihali

*CEVAP:*

?İki, üç kimse, yanlışlıkla birbirinin kurbanını kesecek olsalar her kesilen hayvan, sahibinin
kurbanı olmak üzere câiz olur, birbirine bir şey borçlu olmaz.

?Bu halde her biri, kendi hayvanının -mevcut ise- etini alır.

?Yenilmiş veya dağıtılmış ise birbirine aradaki farkı helâl eder.

?Şayet cimrilik
gösterirler de helâl etmezlerse, her biri diğerine ait kurban etinin kıymetini öder. Bu halde bu kıymeti de sadaka olarak vermek lâzım gelir. Çünkü bu, kurban etinin bedelidir.

Büyük İslam İlmihali