✨ Zekatı alan kimsenin, aldığının zekat olduğunu bilmesi şart değildir.
✨ Bu ibadette mühim olan şey zekatı veren kimsenin fakire verdiği sırada kalbinde buna niyet etmiş olmasıdır.
✨ Hatta bunun yerine kişi zekatlık miktarı diğer mallarından çıkarıp bir kenara önceden ayırıyorsa bu ayırma esnasında zekata niyet etmesi dahi yeterli görülmüştür.
(Ismailağa Derneği)
?Zekatın farz olması için kişide aranan şartlar şunlardır:
?Şartlardan anlaşılacağı üzere kişinin zekatla sorumlu olmasına yaşadığı yerin bir etkisi bulunmamaktadır. Zira yetişkin her birey zekat ibadetinde müstakil değerlendirilir.
?Dolayısıyla yetişkin bir evlat; babası, annesi gibi akrabasıyla beraber yaşasa bile eğer kişisel birikim yapıyorsa o birikimi zekatlık miktara ulaştığında bu ibadetle mesul olacaktır.
(Ismailağa Derneği)
➡️Bir kimsenin mesleğini icra edebilmesi için gerekli olan araç ve gereçlerine zekat vermesi gerekmez.
➡️Söz konusu araç ve gereçler ne kadar kıymetli ve pahalı olursa olsun fark etmez, durum böyledir.
➡️Çünkü meslek erbabının üretim için kullanmış olduğu makineler ve bilumum araç-gereç hayatını devam ettirmek için gerekli olan havaic-i asliye (temel ihtiyaç) olarak kabul edilir.
➡️Örneğin; bir tekstilcinin üretim için kullandığı makineler, bir marangozun kullandığı tüm aletleri bu kısımdandır.
(Alıntı ; İsmail Ağa fıkıh kurulu)
? Zekat ibadeti yapılırken dikkat edilecek hususlardan bir tanesi, hangi mala zekat gerektiğini ve hangisine gerekmediğini iyi bilmektir.
? Sahip olduğunuz bir malın sadece çok değerli olması zekatını vermeyi gerekli kılmaz.
? Değerli taşlarla bezenmiş yüksek kıymete sahip bir pırlanta haddi zatında zekatı gerektirmez. Çünkü değerli de olsa o bir taştır.
? Ya da bileklik, kolye, küpe gibi inciden üretilmiş herhangi bir ziynet eşyanız varsa hüküm yine aynıdır, zekatını vermeniz gerekmeyecektir. Çünkü inci de bir deniz canlısının parçasıdır.
❌ Eğer onları satmak için -yani ticari amaçla- almışsanız, bu durumda ticaretini yaptığınız sürece her sene zekatını vermeniz gerekecektir.
(ismail Ağa fıkıh kurulu)
Geçmiş yıllarda ödenmesi gereken zekât miktarının kaybettiği değer hesaplanarak ödenir, yani bugün ki değeriyle ödenmesi gerekir. Ayrıca her yılın zekatı hesaplanırken geçmiş yılların zekât borcu da düşülerek hesaplanır.
(Ismail Hakkı Yelkenci hc.)
Sahih olur lakin, dolaylı yollardan da olsa menfaati evladına döneceği için tavsiye edilmez, uhrevî sorumluluklarına dikkat eden bir mümin için ihtiyatlı bir davranış olmaz.
(Ismail Hakkı Yelkenci hc.)
*CEVAP:*
Bir fakire, bir veya daha fazla nisap miktarı zekat vermek mekruhtur. Ancak zekât verilen kimse, borçlu veya çoluk-çocuk sahibi olup çocuklarına dağıtıldığında, her birine ayrı nisap düşmez ise ya da borcunu ödedikten sonra nisap miktarı artmaz ise, o zaman nisap miktarı zekât vermek mekruh olmaz.
{İbn-i Abidin, Fetih, Mirâc}
TAVSİYE; Fakirlere zekât veya fître verdiğinizde onları utandırmayın. Gerekirse aracı koyarak verin veya onlara zekât veya fître olduğunu söylemeden ulaştırın.
Günümüz Şartlarına Fetvalar & Mesut Papatya
*CEVAP:*
?Zekat ve fître de temlik şartı vardır. Yani fakirin mülkü olarak eline vermek gerekir.
❗Alınacak kirayı fakir olan kişiye zekata veya fîtreye saymak, temlik şartı yerine gelmediği için zekat ve fître geçerli olmaz.
❗Kira parasi fakirden alınır ve zekat olarak tekrar fakire verilir.
?Ancak yaşlı veya ağır hasta gibi orucu ömür boyunca tutamayacak kişilerin vermesi gerekli olan fîdye de temlik şartı yoktur.
?Fidye de şart ibâha/mübah kılmaktır.
Yani kendi sofrasinda doyana kadar fakire yemek yedirirse de fîdye geçerli olur.
?Ancak ibaha, zekat ve fître de geçersizdir. Zira onlarda temlik şartı vardır.
❗Fakat yiyeceği fakire bizzat verirse zekat bu şekilde caiz olur. Çünkü fakirin eline verince fakir ona mâlik olur ve kendi mülkünden yemiş olur.
BAKINIZ: {İbn-i Abidin – Reddü’l Muhtâr}
Günümüz Şartlarına Fetvalar & Mesut Papatya
?Emlakçı gibi alım satım yapıp ticaret yapması gerekir ki zekat gereksin
?Yatırım amaçlı alınıp kenarda duran arsaya zekat verilmez
?Fakat bu kimse zekat alamaz ve kurban keser
_______________________
Bir kişi ticaret yapmak için değil de, ‘parasının değerini muhafaza etmek niyetiyle’ bir arsa alsa ve iyi bir müşteri çıkınca da satma ihtimali bulunsa, arsanın üzerinden bir yıl geçmesi durumunda zekat vermek zorunda değildir. Çünkü gayesi ticaret ile meşgul olup ‘devamlı alışveriş yapmak’ değildir.
Ancak gayesi sürekli ticaret yapmak olan emlakçılar, her sene zekat vermek zorundadırlar. Her senenin sonunda elinde bulunan paralarını da ekleyip, ticaretini yaptığı binaların ve arsaların ‘ortalama satış fîyatını’ hesap ederek kırkta birini vermeleri gerekmektedirler. Bu hükümler, her iki mezhebe {Hanefî-Şafî} göre de böyledir.
Allah herşeyi hakkıyla bilendir.
الله أعلم
Mesut Papatya
?Malını israf edene, haramda kullanana zekât ve fitre vermek layık değildir. Verilirse sevabı az olur.
?Salih olmayan fakir müslümana da, zekât vermek sahihtir. Fakat salihleri tercih etmek çok sevaptır. Fâsıka zekât vermek, kıraç yere ekin ekmeye benzer, bire 3-5 alınabilir. Salihlere vermek ise, mümbit toprağa ekin ekmeye benzer. Sulak, verimli toprağa tohum atılırsa daha çok mahsul alınır.
?Kâfir, her ibadet gibi zekât vermekle de mükellef değildir. Gayrı müslime zekât vermek caiz değildir. Resulullah sallallahü aleyhi ve sellem, Muaz bin Cebel hazretlerini Yemen’e gönderirken, zekâtın, uşrun, kimlerden alınıp kimlere verileceğini bildirirken, (Müslüman zenginlerinden al, fakirlerine ver) buyurdu. (Buhari)
?Bu hadis-i şerifi açıklayan âlimler, zekâtın müslüman zenginlerden alınacağını ve onların [müslümanların] fakirlerine verileceğini, gayrı müslime verilmeyeceğini bildirmişlerdir.