Aylık arşivler: Eylül 2020

KİŞİNİN EVİNDE ABDEST ALMASIYLA, VAKIF YERLERİNDEN ABDEST ALMASI ARASINDA BİR FARK VAR MIDIR?

❗Abdestte suyun israf edilmesi mekruhtur❗

?Ahmed b. Hanbel (Allah Müsned’inde ve İbni Mace’nin Sünen’inde rivayet edildiğine göre Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve selim) Said (Allah ondan razı olsun)’i abdest alırken gördüğünde: “Ey Said bu israf nedir diye sordu. Hazreti Said: Abdeste israf var mı? Dediğinde Efendimiz (Sallaııahu Aleyhi ve Selim)’ ‘Evet nehir kenarında olsan da (abdeste israf vardır.) buyurmuştur.

?Bahir sahibi haşiyesinde şöyle der: Umuma veya şahsa ait sulardan abdest alırken israf etmek MEKRUH abdest için vakfedilmiş sularda ise israf, ittifakla HARAMDIR ❗Medrese (kurs) suları da böyledir.

?İbn Abidin de böyle demiştir.Bundan dolayı medrese ve emsali yerlerde bulunan kişilerin son derece titizlik göstermeleri gerekmektedir. Zira kendi mülkündeki israfla bu gibi yerlerdeki israf arasında hüküm olarak farklılık vardır.

(Sualli cevaplı Islam fıkhı / cilt 1- 102-SUÂL)

BOYA VEYA YAPIŞKAN GİBİ BİR NEDENLE, ABDEST AZALARINDAN HERHANGİ BİR YERE SU ULAŞMADIĞINI FARK EDEN KİŞİNİN NE YAPMASI GEREKİR?

?Abdest esnasında yıkanması farz olan uzuvlardan birini, herhangi bir nedenden dolayı yıkamayan kimse -arada abdestini bozacak başka bir işlem yapmazsa- sonradan o yeri yıkamasıyla abdesti tamam olur.

?İkinci yıkamanın gecikmesi hükmü değiştirmez. Zira Hanefî mezhebine göre “Tertip” ve “Vilâ” farz değildir.

TERTIP: Maide suresinin 6. ayeti kerimesinde belirtilen sıralamaya göre; önce yüzü sonra dirseklerle birlikte elleri yıkamak sonra da başı mesh edip ayakları yıkamaktır.

VILÂ: Abdest uzuvlarını ara vermeden yıkamaktır. Yani henüz biri kurumadan diğerini yıkamaya başlamaktır. Yıkanan uzvun sıcaklıktan dolayı hemen kuruması, Vila’ya zarar vermez.

?El-Kudurî (ö.428) Muhtasar’ında tertibi abdestin müstahablarından saymıştır. Fakat es-Serahsî, el-Mebsud’unda, el-Merğinani elHidaye’sinde tertip ve vila’yı abdestin sünnetlerinden saymışlardır. Fethu’l-Kadîr sahibi İbnu’l-Hümam (ö.861) Esah olan görüşün sünnet olduğunu söylemiştir.

?Mazmaza ve istinşak her ne kadar abdestin farzlarından olmasalar da, bunlarda da tertibe riayet etmek sünnettir.

?Kişinin, mezhepler arasındaki ihtilaftan kaçması -kendi mezhebinde keraheti gerektirmiyorsa- müstahabtır. Dolayısıyla İmam Şafiî ve Ahmet b. Hanbel (Allah onlara rahmet etsin)’e göre vacip olan tertip ve vilâ’ya Hanefîlerin riayet etmesi müstehabtır.

?Abdest esnasında geçerli bir sebepten dolayı vilanın terk edilmesinde sahih olan görüşe göre bir beis yoktur.

(Sualli cevaplı Islam fıkhı /100-SUÂL)

ABDEST ESNASINDA KONUŞMANIN HÜKMÜ NEDİR?

Abdest alırken dünya kelamı konuşmamak abdestin edeplerindendir.

Nitekim el-Muhitu’l-Burhanîde de bu şekilde beyan olunmuştur.
İbn Nuceym (ö.970), el-Bahru’r-Raik’te Münye şerhinden naklederek şöyle demiştir: Abdest alırken ihtiyaca binaen konuşmak edebi terk sayılmaz.

(Sualli cevaplı Islam fıkhı /101-SUÂL)

ELBİSEYE VEYA BEDENE İSABET EDEN MENİ NASIL TEMİZLENMELİ?

?Esasen necis şeyler su ile temizlenmelidir. Fakat bazı şeylerin temizliğinde silmek, yakmak, kimyasını değiştirmek ve ovalamak yeterli görülmüştür. Bunların her birerleri yerine göre temizleyici olarak kabul edilmiştir.

?Alâuddin es-Semerkandî (ö.538), Tuhfetu’l-Fukaha adlı eserinde şöyle der: Elbisede bulunan kurumuş meni, ovalamakla temiz olur. Bu şekilde temiz kabul edilmesi istihsanın gereğidir.

?Kıyasın gereğine göre; elbisede bulunan meni nasıl olursa olsun ancak yıkamakla temiz olur. Fakat yaş haldeki meninin sadece yıkamakla temizleneceğinde Hanefî Âlimleri arasında ittifak vardır.

?Bu konunun dayandığı delillerden biri de Hazreti Ayşe (Allah ondan razı olsun)’den gelen şu eserdir:

?Hazreti Ayşe (Allah ondan razı olsun) şöyle buyurdu: Efendimiz Aleyhi ve Sellem)’in elbisesindeki meniyi, kuru olduğunda ovalayarak, yaş olduğunda yıkayarak temizlerdim.

?Vücuda isabet eden meninin temizliği için iki durum söz konusudur.

MENİNİN YAŞ olduğu durum: Bu durumda meninin sadece yıkamakla izale edilebileceğinde Hanefî Âlimleri arasında söz birliği vardır.

MENİNİN KURU olduğu durum: Bu durumda, üzerinde kurumuş meni bulunan vücudun ovmakla temiz olup olmayacağına dair mezhepte iki ayrı rivayet vardır.

El-Kasani’ (ö.587) Bedaîu’s-Sanâi adlı eserinde bu rivayetleri şöyle nakletmiştir.
?Hasan bin Ziyad’ın, Ebu Hanife (Allah onlara rahmet etsin)’den yaptığı Nadiru’r-Rivâye’ye göre: Üzerinde kurumuş meni bulunan vücut, ovmakla temiz olmaz. Zira kıyasın gereğine göre beden veya elbiseye isabet eden meni, ovalamakla izale edilemez. Şu kadar var ki elbisedeki kurumuş meninin ovalamak suretiyle izale edilmesi kıyas dışı olarak Hâdis-i Şerif’le sabit olmuştur.

?Bedene isabet eden kurumuş meninin ovmakla izale edilememesini kıyas dışı bırakacak nass olmadığından kıyasın gereği olarak kalmıştır.

?İmam Kerhî’nin rivayetine göre; vücuda isabet eden kurumuş meni ovmakla izale edilir ve beden temizlenmiş olur. Zira meninin isabet ettikten sonra üzerinde kuruduğu elbisenin ovalamakla temizlenebileceğini ifade eden Hadîs-i Şerif, aynı zamanda meninin İsabet ettikten sonra üzerinde kuruduğu vücudun temiz olabileceğini evleviyetle ifade edecektir. Malumdur ki meninin elbiseye sirayeti, bedene nispetle daha fazladır. Şu halde kurumuş meninin isabet et tiği elbise ovalamakla temiz oluyorsa, kurumuş meninin isabet ettiği Vücudun temiz olacağı aşikâr olmalıdır.l

El-Hidâye sahibi El-Merğinânî’ bu görüşün Ebu Hanife’den bir rivayet olduğunu, önceki görüşün ise Maverau’n-Nehir fakihlerine ait olduğunu söylemiştir.

Beden, isabet eden meniyi emerek içeri doğru çekeceğinden, menimin cüssesi kalmayacaktır. Bu da haliyle ovulmasını zorlaştıracak hatta imkânsız kılacaktır.

?Öyleyse ihtiyat, kurumuş meninin isabet ettiği vücudun suyla temizlenmesidir.

El-Muhitu’l-Burhani adlı eserde, Fakih Ebu İshak El-Hafiz’ın şöyle dediği rivayet edilmiştir:
?Kurumuş meninin ovmakla izale edilebilmesi ancak, erkeğin cinsel organında başka necaset bulunmayıp meninin çıktığı duruma aittir. Cinsel organda başka bir necasetin bulunmayışı bevl ettikten sonra taharet almasıyladır. Yani cinsel orgamm yıkamasıyladır. Nitekim Hasan bin Ziyad’ın Ebu Hanife (Allah onlara rahmet etsin) ‘den rivayeti de bu yöndedir. l

İbnu’l-Humam (ö.861), Fethu’l-Kadir adlı eserinde El-Fazlî’den şöyle nakletmiştir: Kadının menisi ince olduğundan ovalamakla izale edilemez.2 Ez-Zeylaî (ö.743)’nin Tebyinu’l-Hakaik’inde de böyledir. 3


?EZCÜMLE : Vücuda isabet eden meni ister yaş ister kuru olsun, suyla izale edilebilir.

?Elbise üzerinde kurumuş olan meni ise suyla izale edilebileceği ğbi ovalamakla da izale edilebilir. Ancak beden üzerinde bulunan kurumuş meninin ovmakla izale edilebileceğini söyleyenler varsa da İhtiyat suyla yıkayarak izale edilmesidir.

(NecasetlerinTemizliği 198-SUÂL)

MEZARLIKTAKI MEYVE AĞAÇLARINDAN YEMEK UYGUNMUDUR?

?Burada önemli olan mezarlıkta olup olmaması değil. Önemli olan herhangi bir şahsa ait olup olmadığıdır.

?Ağaç bir şahısa ait ise veya mezarın üzerinde, mezar sahibinin ailesi akrabaları tarafından özel dikilmiş ise, ağaç o şahıslarındır.

?Dolayısıyla onlar izin vermedikçe tüketilemez!

?Kamuya ait bir ağaç olup herkesin kullanımına açık ise, yetkililer tarafından’da yasaklılık konulmamıș ise, tüketilmesinde bir sorun olmaz.