?Abdest esnasında bir uzvunu yıkayıp yıkamadığından ilk defa veya nadiren şüphe eden kişi; söz konusu uzvu yıkamalı ve abdestini eksiksiz tamamlamalıdır.

?Abdest esnasında bir uzvunu yıkayıp yıkamadığından sıklıkla şüphe eden kişi; bu düşüncesine itibar etmemeli ve abdestine devam etmelidir. Şüphe ettiği uzvu da yıkamak zorunda değildir.

?Abdest esnasında değil de gündelik hayatın İçindeyken, sonradan abdestinde eksiklik ettiği şüphesine düşüyorsa buna da iltifat etmemelidir. Şüphesine göre hareket etmemelidir.l

?️Namaz kılacak kimse, elbisesine necâset (dinen pis olan) bir şeyin bulaşmamasına dikkat etmelidir. Namaza mani olacak miktarda bulaştığında ise onu temizlemesi veya elbiseyi değiştirmesi şart olmuştur.

?️Lakin Hanefi mezhebi âlimleri, eti yenen kuşların pisliğini -miktarına bakmaksızın- namaza mani görmemiştir.

?️Zira İbn Ömer (Radıyallâhu Anhuma), üzerine Güvercin pislediği halde bir taş parçasıyla pisliği silmiş, yıkayarak temizlemek yerine sadece bununla yetinmiştir.

?️Nitekim uçabilmelerinden ötürü bu hayvanların pisliğinden kaçınmak mümkün değildir. Eğer dışkıları namazı bozsaydı; bundan sakınmak, insanlar için yerine getirilmesi zor bir emir olacaktı.lı.

Bkz. ”eı-Muhîtu’l-Burhânî”, 1/107. //aytm

Ismailaga Derneği

?Hanefi mezhebine göre, insan bedeninden faydalanmak, onun şerefi ve kereminden ötürü haram kılınmıştır. Hatta annenin bebeğini iki yıldan sonra emzirmesi bile tercih edilen görüşe göre haram kabul edilmiştir!

?Buradan hareketle, süt emme çağında olmayan hasta kimselerin anne sütünü kullanması haramla tedavi olmak çerçevesinde değerIendirilmiştir.

?Dolayısıyla hastaya şifa vereceği kesin olarak biliniyor veya şifa vereceği alanında uzman tabipler tarafından söyleniyorsa alternatifi bulunmadığı zaman anne sütünün tedavi amacıyla kullanılması caizdir. Aksi takdirde caiz olmayacaktır.

_{Bkz. Kâsânî, “Bedai’u’s-Sanâi”, 1/62; İbn Âbidîn, “Reddü’l-muhtâr”, 5/228. //ayftzn Kapm MQAûn //14t1 (Ismailaga Derneği)}

⚠️Sinek, arı, hamamböceği ve benzeri haşeratın içine düşüp öldüğü su temiz kabul edilmiştir.

⚠️Üstelik bu sudan abdest de alınabilir. Çünkü suyu necis/pis edecek olan şey o suya insan veya hayvanlarda bulunan akıcı kanın bulaşmış olmasıdır, oysa haşerat sınıfından olan hayvanlar akıcı kana sahip değildir, böyle olmalarından ötürü içine düştükleri suyu da dinen kirletmiş olmayacaklardır.l

⚠️Bu konuda delil olarak şu hadis-i şerif zikredilmiştir: Ebû Hureyre den rivayet edildiğine göre Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Sizden birinin kabına sinek düşecek olursa önce onu daldırsın, sonra çıkarsın. Çünkü onun bir kanadında dert, diğerinde ise deva vardır” 2

⚠️Hanefi mezhebi alimleri bu ve benzeri hadislerden hareketle sinek gibi kan taşımayan haşerat sınıfından olan tüm hayvanların ölüsünün necis/pis olmadığına ve içinde öldükleri suyu da necis/pis yapmadığına hükmetmişlerdir.

31. Bkz. Burhâneddin el-Merğînânî, “el-Hidâye”, 1/24. //aymn Kapm MQAûn jnvw 2. Bkz. “Ebû 3/365.3. Bkz. Abdullah b. Mahmud el-Mevsili “el-İhtiyar”, 1/68.

Ismailaga Derneği

?Deniz, dinen temiz bir su kaynağı olduğu gibi bunun yanı sıra necis(pis) olan eşyayı da temizlemek için kullanılabilecek bir su çeşididir. Dolayısıyla hem temizdir, hem de temizleyicidir,

?Üstelik deniz suyu, hakiki(hissî) kiri temizleyebildiği gibi abdestsizliği ve cünüplüğü de gidericidir. İçme suyundan bu noktada bir farkı yoktur. Denizden alınacak olan abdest veya gusül elbette geçerli olacaktır.l

?Nitekim Ebû Hureyre den şöyle rivayet edilmiştir: Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Onun(denizin) suyu temiz (ve temizleyici) dir” .

1. Bkz. Kâsânî, “el-Bedâyi’u’s-Sanâyî”, 1/15. 2. Bkz. Leknevî, “et-Ta’lîku’l-Mümecced”, 1/274.

?Hanefi mezhebine göre, insan bedeninden faydalanmak, insanın şerefi ve kereminden ötürü haram kılınmıştır. Hatta annenin bebeğini iki yıldan sonra emzirmesi bile tercih edilen görüşe göre haram kabul edilmiştir.

?Ebu Hanife’ye (Allâh ona rahmet etsin) göre; şifası kesin olarak bilinmeyen, şifa vereceği kanaati düşünülmeyen veya tabipler tarafından şifa verici olduğu söylenmeyen haram eşyanın tedavi amacıyla kullanılması caiz değildir.

?Dolayısıyla hastaya şifa vereceği kesin olarak biliniyor veya şifa vereceğini alanında uzman doktorlar söylüyorsa; alternatifi bulunmadığı takdirde anne sütünü tedavi amacıyla kullanmak caizdir. Aksi takdirde caiz olmayacaktır.l

❗Fuhşiyat içerikli konuşmak veya sövmek günahtır. Nitekim bir hadîs-i şerîfte:”Müslümanın sövmesi fasıldıktır/günahkarllktır…”l buyurulmuştur.

❗Ancak her günah olan şey ile abdest bozulur diye bir kural yoktur. Çünkü İbn Abbâs dan şöyle rivayet edilmiştir: “Abdest (almak) vücuttan bir şeyin çıkmasıyla gerekir.”2

❗Yalnız söven kimsenin abdesti bozulmamış olsa da bu günahı işlediğinde abdest alması müstehap görülmüştür.

❗Çünkü Hazreti Âişe annemiz birbirlerine küfreden iki kişiye abdestlerini yenilemelerini söylemiştir. Zira abdestliyken abdest almak günahları silicidir.

❗Dolayısıyla söven kimsenin yeni bir abdest almasa dahi mevcut abdestiyle kılacağı namaz geçerli olacaktır.

?Kişinin kullandığı yüzüğü dar ise ve bundan ötürü altına suyun ulaşmama ihtimali varsa abdest için bu yüzüğü çıkarmak veya suyun ulaşması için yeterli oluyorsa yüzüğü oynatmak farz olacaktır.

?Kullanılan yüzük geniş ise yani altına suyu ulaştırmak için ayrıca onu oynatmak gerekmiyorsa bu durumda abdest esnasında yüzüğü hareket ettirmenin hükmü yalnızca sünnettirl.

?️Bir Müslümanın tırnak bakımını ihmal etmemesi temel bir gerekliliktir. Şayet bu ihmal sebebiyle tırnakları, parmak uçlarını kapatacak kadar uzamışsa, kesinceye kadar tırnak altlarına suyu ulaştırması şarttır.

?️Ancak tırnaklarının uzayan beyaz kısmını kesmiş kimselerin geride kalan tırnak arası boşluğa suyu ulaştırma için çabalamaları gerekmez. Ayrıca ekmek ve benzeri hamur işleriyle uğraşanlar ile tarım, inşaat, boyacılık gibi işlerde çalışanların tırnak altlarına bulaşmış kirler ve kalıntılar da affedilmiştir.l

?️Yalnız bu konuda muhalif görüşler bulunduğundan yine de hamur, boya ve benzeri kalıntıları -deriyi tahriş etmemek kaydıyla- mümkün olduğu kadar gidermeye çalışmak ihtiyat olacaktır.2

?Abdest ayetinde vücûh ifadesi geçmektedir. Bu da lügatte “muvâcehe” ile aynı kökten gelir.

?Yani bir kimsenin karşısından yüzüne bakıldığı zaman neresi gözüküyorsa abdestte o bölgenin yıkanması şarttır.

?Bu kapsamda hem kadınlar hem de sakalı sık olmayan erkekler çenelerini yıkamak zorundadırlar.

?Ancak çenenin boyuna doğru uzanan alt kısmı ise yüz bölgesi dâhilinde sayılmadığından ve karşıdan bakıldığında gözükmediğinden dolayı yıkanması şart değildir. 1

Bkz. “el-Fetava’I-Hindiyye”, 1/5, el-Aynî,Minhatü’s-SüIük fi şerhi Tuhfetü’I-MüIük, s:52//aymn ZıpmA/ajûn