?Cuma günü Cuma ezanı okunurken alışveriş;

☆ Hanefilere göre ❗tahrimen mekruhdur.

☆ Diğer alimlere göre ise ❗haramdır.

☆ Haram veya mekruh olması şu âyete dayanıyor:

▪ ” Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığı zaman, hemen Allah’ın zikrine koşun ve alışverişi bırakın. Eğer bilirseniz bu, sizin için daha hayırlıdır.” (1)

? Yani; burada Allah’ın bir emri vardır ve bu emri yerine getirmek ❗vâciptir.

Alışverişi bırakmayan, vâcibi terketmiş, yani ❗haram_işlemiş olur.

? İslam âlimleri; yukarıda geçen ayetteki haramlılığın;

☆ Cuma namazıyla muhatap olan kişileri kapsadığını,

☆ Kendilerine Cumanın farz olmadığı kişilerin ise bu vakitte alışveriş yapabileceğini bildirmişlerdir.

☆ Cuma namazı kendilerine farz olmayan kişiler ise; fıkıh kitaplarında çocuk, kadın ve seferi olanlar olarak geçmektedir. (2)

?Ancak Cuma vaktinde genel olarak kadın, çocuk ve seferi olanların da namaz bitene kadar alışverişten sakınmaları daha evladır.

?Dükkan sahibi, bayan ise:

Cuma saatinde kadının işyerini çalıştırmasında saat olarak kadın açısından sakınca olmamakla bereber,

❗İşyerini açık tutması nedeniyle o saatte Cumanın farziyet şartlarını üzerinde taşıyan birisinin o dükkandan alışveriş yapması mekruh❗ veya diğer görüşe göre haram ❗ olduğu için,

Kadın da bu fiilin işlemesine vesile olduğundan dolayı ❗günahına ortak olur.

❗ Bu durumda işyerinin kapalı olması daha uygundur.

?Hanefi ve Şafi mezhebine göre, her ikisi de aynı günaha ortaktır.

❗Zira kendisine alışverişin mübah olduğu kimse, diğerine vesile olmuştur. (3)

? *Cuma vakti;* Cuma günü ilk ezandan sonra cuma namazı kılınıncaya kadardır.

?Bu vakitte alışveriş harramdir. Fakat yapılan alışverişin hükmü geçerlidir.

?Dükkanı kapamak da İslam’ın bir alametidir

?Bazıları birinci ezan peygamber efendimiz Sallallahüaleyhivesellem in zamanında olmayıp Hazreti Osman Radiyallahu anh zamanında başladığından ikinci ezan (hutbenin öncesinde okunan) ile alışverişi terk etmek vacip olur demiştir.

❗Fakat biz salaya değil ikinci ezana da değil birinci ezana itibar ederiz. (yani zeval vakti okunan cumanın ezanına)(4)

———————
#Kaynaklar:

(1) [Cuma Sûresi: 9]
(2) [ El Muğnî – İbn Kudâme 2/73] –
[Vehbe ez-Zuhaylî, el-Fikhu’l-İslâmî ve Edilletuh, c.2,s.369]
(3) [Fıkıh Ansiklopedisi “Cuma Namazı” Maddesi]
(4) [İbni Abidin, Üçüncü cilt]