Gamus yemin: Yalan yere kasden yapılan yemindir. Borcunu ödemediğini bildiği halde bir şahsın: Vallahi ben borcumu ödedim diye yemin etmesi bu türdendir.
Bu, pek büyük bir günahtır. Böyle yalan bir yemin evleri harab eder, yalancıları perişan bırakır. Bunun bağışlanması için keffaret yeterli olmaz.
Bundan dolayı yalnız tevbe edip mağfiret dilemek ve bu yüzden bir kimsenin hakkını zayi etmişse onu yerine getirip helâllik almak gerekir.
(islam ilmihali)
?bu mesele günümüzde ihtilaflıdır bazıları kayda değer bir şey boğaz yoluyla yutulmadığı için bozmaz diyorlar
?fakat biz bozulur kanaatindeyiz çünkü dışarıdan bir Susam tanesi alınsa ve boğazda tadı hissedilse orucu bozar görüşüne göre orucun bozulması gerekir.
❗️ fakat kişi bu hapı ağzında emip tükürüğünü yutmadan dışarı tükürse kesinlikle orucu bozulmaz.
?bunu yapamıyorda yutmak zorunda kalıyorsa ve bu ilacı kullanması mecburi ise o zaman hiç orucu bozulmamış gibi hareket eder fakat daha sonraki günlerde kaza etmesi mümkünse bu oruçları kaza eder mümkün değilse ihtiyaten fidyesini verir diyoruz.
SORU 91:
Fitre hakkında bilgi verirmisiniz?
1. Fitre kimlere vaciptir?
CEVAP:
Hanefi mezhebine göre sadaka-i fıtırın vücubunun şartları ikidir.
1. Müslüman olmak
2. Asıl ihtiyaçlarından fazla nisap miktarı mala sahip olmak.
Asıl ihtiyaç: Kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu şahısların, barınma, yazlık-kışlık elbise, bineği (araba), silahı ve yiyecekleridir.
?Müslüman bir kimse bu malların dışında nisap miktarına sahip olur ve bayram sabahına ulaşırsa fıtır sadakasını vermesi vacip olur.
2. Bir erkek kendi geçimi altındakilerin yani zevcesinin, evladının ve anne- babasının fitresini vermekle yükümlü müdür?
CEVAP
Nisaba malik olan bir Mümin kendisine fitre vacip olduğu gibi, bakmakla yükümlü olduğu kimselerin fıtır sadakasını ödemesi de vaciptir. Bunlar;
1. Buluğ çağına erişmeyen çocukları.
2. Akıl hastası olup ta buluğ çağını geçen çocukları.
?Bir kimse, kendi hanımının ve akıl sağlığı yerinde büyük evladının fitresini vermekle yükümlü olmaz.
❗Çünkü bunlardan her biri kendi başına tasarruf hakkına sahib mükellef kimselerdir. Onun için bunlardan her biri nisaba malik ise, zekatını kendi malından vereceği gibi, fıtır sadakasini de kendi malından vermekle yükümlüdür. Aynı zamanda sadakalarda bir ibadet manası vardır. Koca, zevcesine ait bir ibadet görevini yüklenmek için evlenmemiştir.
?Bir kimse, zevcesinin veya büyük yaştaki evladının fitrelerini onların izinleri ile kendi malından verecek olsa yeterli olur.
❗Bunlar kendi idaresinde ve geçimi altında bulundukları takdirde izinleri olmaksızın vermesi de yeterlidir. Çünkü bu durumda adet bakımından izin var sayılır. Aile arasında bulunan diğer şahıslar hakkında da hüküm böyledir. Gerçek yönden veya adet bakımından izin gereklidir. Çünkü fitre sadakasında niyet bulunmalıdır, niyetsiz verilemez. Böyle bir izin ise, niyet yerine geçer.
( İmam Şafiî ‘ye göre, zevcenin fitresi, kendisi zengin olsa bile, kocasına aittir.)
?Bir kimse, kendi geçimi altında bulunsalar bile, babasının ve annesinin fitre sadakasını vermekle yükümlü değildir.
?Baba fakir olduğu halde mecnun ise, fitresini vermek zorundadır.
3. Sadaka-i fıtır ne zaman vacip olur?
CEVAP:
Hanefi mezhebine göre sadaka-i fıtır bayram sabahı fecrin doğuşu ile vacip olur. Bu hususta gelen emir geniş zamanlı bir vacibiyet ifade etmektedir .Bu yüzden sadaka-i fıtrı ölmeden önce herhangi bir zamanda vermek yeterli olur. Ancak bayram namazına gelmeden önce ödemek müstehaptır.
?Bunun dışında Ramazan’ın başında verebileceği gibi Ramazandan bir yıl veya on yıl sonra da edâ olarak verebilir.
?Ramazandan önce verilirse geçerlidir. (Buyuk İslam İlmihali)
Ancak Ramazan’dan önce vermenin caiz olmayacağına dair görüş de vardir. (Damat Efendi, Mecmeu’l Enhur, 1/226)
❗Bu yüzden en ihtiyatlısı fitreyi Ramazanda vermektir.
Şafi mezhebine göre, fıtır sadakası dar vakitli bir ibadettir. Bayram akşamı güneşin batışından sonra vacip olur. Ramazan’ın birinci gününden itibaren verilebilir. Ancak Bayramın birinci günü güneşin batışına kadar mâzerete binaen geciktirilebilir. Mazeretsiz Bayramın birinci günü güneşin batışına kadar geciktirmek veya güneşin batışından sonraya bırakmak haramdır.
4. Fitre miktarı ne kadardır?
CEVAP:
Hanefi mezhebine göre fıtır sadakasının miktarı; buğdaydan verilmek istenildiği zaman yarım sâ’, arpa, hurma ve kuru üzümden ise 1 sâ’ dır.(1)
❗(2019 fitre miktari; en az 23 tl dir.)
?İmamı Ebu Yusuf’a göre fakirin ihtiyacının giderilmesi hususunda buğday unu buğdaydan, para da undan daha hayırlıdır.
Zira fıtır sadakasının hikmeti fakirin ihtiyacını gidermektir. O halde fakirin ihtiyacı en çok neye varsa fıtır sadakasını ondan vermek en uygun olanıdır.
❗Günümüzde fakirin ihtiyacını en iyi karşılayan para olduğuna göre fıtır sadakasını para olarak vermek gerekiyor. Imam-ı Ebu Yusuf’un bu görüşü günümüz değerleri içerisinde ihtiyata en muvafık (denk) olanıdır.
5.Fitre kimlere verilir?
CEVAP:
Fitre, zekat verilebilen herkese verilir.
Zekat verilemeyenlere (usul, furuya ve zengine) verilmez.
(1)Hanefi mezhebine göre 1 sâ’ = 3120 gr dır, yarım sâ’=3120/2= 1560 gr dır.
KAYNAK
1.BÜYÜK İSLAM İLMİHALİ (Zekat ve Fıtır Sadakasi Bölümü)
2.SORULU CEVAPLI İSLAM FIKHI (3. Cilt, 287, 288. Syf.)
Abdest ve gusülde gözün içini yıkamak farz değildir. Hatta bu tıbben de zararlıdır.
Dolayısıyla ne abdeste nede gusülde lenslerin çıkarılması gerekmez.
(Suâlli-Cevaplı Islam Fıkhı / cilt:1 / sual:84)
ABDESTE YIKANMASI ve MESH EDILMESI FARZ OLAN UZUVLAR NELERDIR ?
Yıkanması farz olan uzuvlar: yüz, eller ve ayaklar’dır, mesh edilmesi gereken uzuv ise baştır.
A) Yüzün sınırı:
☀️Enine iki kulak yumuşağı arasıdır. Boyuna, alından saçın bitim yeriyle çene altı arasıdır. Favori ile kulak yumuşağı arasında kalan beyaz kısmı muhtar olan görüşe göre yıkamak farzdır.
☀️Gözlerin içerisine suyu ulaştırmak farz veya sünnet değildir. Doğrusu bu işlem göze zarar verir.
Nitekim ibni Ömer ibni Abbas (ra.) Gözlerinin içlerini yıkamaya devam ettikleri için âmâ olmuşlardır.
☀️Fakih Ahmet ibni Ibrahimden rivayete göre kişinin yüzünü yıkama esnasında gözlerini şiddetli bir şekilde yumması caiz değildir.
Fakat gözünü yumduğunda çapak dışarda kalıyorsa suyu göz ucuna (çapak altına) ulaştırmak vaciptir.
☀️Sahih olan görüşe göre, dudağı kapattığımız zaman, dışarıda kalan kısım yüze, içeride kalan kısım ise ağza tabidir.
☀️Abdestde bıyıkları, kaşları ve cilde bitişik olan sakalları yıkamak gereklidir. Sık olan sakal ve bıyık diplerine suyu ulaştırmak ise gerekli değildir.
Ancak sakal ve bıyıklar seyrek olup dipleri gözüküyorsa suyun cilde ulaştırılması gerekir.
NOT: Gusülde sık olan sakal ve bıyık altındaki cilde suyu ulaştırmak farzdır.
B) Ellerin yıkanması.
Sahih olan görüşe göre, ellere dirsekler’de dahildir.
C) Başı mesh etmek.
☀️Başın mesh miktarı Imamı Muhammedin Kitabul Asl’ında ifade ettiği gibi üç parmak miktarı olsada, El Kerih ve Tahaviden gelen rivayette Mesh miktarı “nâsiye” (dörtte bir) ile kayıtlandığından, ihtiyat olan bu miktar yani başın 1/4 mesh edilmesidir.
D) iki kenarındaki çıkık kemikler ile birlikte ayağın yıkanması.
(Suâlli-Cevaplı islam Fıkhı / cild: 1 / Suâl: 80)
Bezinde veya herhangi bir yerinde namaza mani olacak kadar necaset bulunan bir çocuk,
namaz kılanın kucağına oturur veya namaz kılan ameli kalil ile namazını bozmayacak bir hareketle onu kucağına alırsa bakılır;
•Şayet çocuk kendi kendine oturup kalka biliyorsa namaz bozulmaz.
•Fakat çocuk kendi kendine oturup kalkamayacak kadar küçükse namaz kılan necaset taşıyan hükmünde olur ve 3 kere Sübhanallah diyecek kadar zaman geçmeden indirilmezse namazı bozulur.