Burada soru, cünüp olan kişi gusletmeyi geciktirebilir mi? Asıl mesele budur. İster erkek olsun ister kadın, namazı aksatmayacak derecede guslün tehir edilebileceği “el-Muhit” adlı eserde zikredilmiştir.”Sıracu’d-Din el-Hindi” adlı eserde şöyle denilmiştir: Namaz gerekli olmadıkça veya tilavet secdesi veya Kur’an’a dokunmak gibi abdestsiz yapılamayan bir şey kastedilmedikçe abdestsiz olanın abdest alması, cünüp olanın gusletmesi vacip olmaz.Allah Teâlâ söyle buyuruyor:يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْتُمْ سُكَارٰى حَتّٰى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ وَلَا جُنُباً اِلَّا عَابِر۪ي سَب۪يلٍ حَتّٰى تَغْتَسِلُوا…”Ey iman edenler! Sarhoş iken ne söylediğinizi bilinceye kadar, bir de -yolcu olmanız durumu müstesna- cünüp ikenyıkanıncaya kadar namaza yaklaşmayın…”1Örfümüzde cünüp olarak kalmak güzel karşılanmamakta ve derhal bu halden kurtulmak için gereken yapılmaktadır. Bu, güzel bir örftür.Kardeşimiz bu haldeyken çocuğuma süt emzirebilir miyim, diye soruyor. Bu haldeyken çocuğuna süt vemesi yasak değildir. Ancak ne bu halde ne de abdestsiz olarak çocuğuna süt emzirmemesini tavsiye ederiz.1 Nisa/43

FIKHİ SUALLERE CEVAPLAR Cild 1/S. 469-470

FIKHİ SUALLERE CEVAPLAR

Mevlid Kandili gecesinin öncesinde oruç tutmak şeklinde sünnet bir oruç yoktur.

Ancak pazartesi perşembe gibi oruç tutmanın sünnet olduğu bir güne denk gelirse oruç tutulabilir. Yine de bu oruç, gece MEVLİD kandilidir, onun sünneti olarak tutuyorum şeklinde olmamalıdır.

Cild 1/S. 212 Soru: 113

Farz veya vacip namazlarda kıyam/namazda ayakta durmak bir rükündür. Bu yüzden ayakta durmaya muktedir olan bir kimsenin farz veya vacip namazı oturarak kılması caiz olmaz.

Sünnet ve müstehap namazların oturarak kılınmalarında bir sakınca yoktur. Şu kadar var ki; en güzeli bu namazlarında ayakta kılınmasıdır. Hasan bin Ziyad’ın İmam Ebû Hanife’den (Allah onlara rahmet etsin) yapmış olduğu rivayete göre; bir mazeret bulunmaması durumunda sabah namazının sünneti oturarak kılınmaz.

Teravih namazının, mazeret bulunmadığı halde oturarak kılınması caiz olsa da mekruhtur.

Ayakta başlanılan bir nafile namazın yorgunluk sebebiyle bir yere dayanarak veya oturarak tamamlanması da caizdir. Böyle bir mazeret bulunmasa İmam Ebu Hanife’ye (Allah ona rahmet etsin) göre caiz, İmâm Ebû Yusûf ve İmam Muhammed’e (Allah onlara rahmet etsin) göre ise, bu nafileyi oturarak tamamlaması caiz değildir.

“Mülteka” isimli eserin müellifi İbrahim Halebî: “İmam Ebû Hanife’ye (Allah ona rahmet etsin) göre, caiz olsa da mekruhtur” der.

عَنْ عِمْرَانَ ابْنِ حُصَيْنٍ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ وَهُوَ قَاعِدٌ، فَقالَ: مَنْ صَلَّى قَائِمًا فَهُوَ أفْضَلُ، ومَنْ صَلَّى قَاعِدًا فَلَهُ نِصْفُ أجْرِ القَائِمِ، ومَنْ صَلَّى نَائِمًا فَلَهُ نِصْفُ أجْرِ القَاعِدِ.

İmran bin Husayn (Allah ondan razı olsun) anlatıyor: Peygamber Efendimiz (Sallâllâhu Aleyhi ve sellem)’e oturarak namaz kılan adamın halinden sordum. Şöyle buyurdular:

“Kim ayakta namaz kılarsa onun yaptığı en güzelidir. Kim oturarak namaz kılarsa ayakta kılanın aldığı sevabın yarısını alır. Kim yatarak namaz kılarsa oturarak namaz kılanın aldığı sevabın yarısını alır.” ¹

¹ – Buhârî 1116

(Fıkhi suallere cevaplar Cild 1/ S. 492-493-Soru:335)

Abdesti bozan şeyler temelde iki kısma ayrılırlar.

Birincisi ittifakla abdesti bozan şeyler. İkincisi ise, abdesti bozup bozmadığı hususunda ihtilaf edilen şeyler. İttifak edilen ön ve arka yoldan mutat olan necasetin çıkmasıdır.

Bunun haricinde abdesti bozan şeyler, vücuttan çıkan kan, irin veya ağız dolusu kusmak gibi şeylerdir. Ancak bunların abdesti bozup bozmadığında ihtilaf edilmektedir.

Şafii mezhebine göre ön ve arka yolun dışında vücuttan çıkan herhangi bir şey abdesti bozmaz.

Hanefi mezhebine göre ise vücuttan çıkan kan, akıcı olur ve bedenden yıkanılması vacip olan yere taşarsa abdesti bozar. Buna göre yara üzerindeki kan yıkanması vacip olan temiz yere taşmasa veya akıcı olma seviyesine ulaşmamış olsa abdesti bozmaz.

Şöyle ki; bedendeki bir yaradan çıkan kan, dışarıya taşmadan pamukla alınacak olsa sonra biraz daha kan geldiğinde yine aynı şey yapılsa ve bu işlem birkaç defa tekrarlansa bakılır, pamukla çekilen kanlar, orada kalacak olsaydı akardı kanaati varsa bu kan akıcı olduğundan abdesti bozar denilir.1

Bu kardeşimiz verilen bilgiler doğrultusunda durumunu değerlendirmeli ve ona göre hareket etmelidir.

1- El-Fetâvâ’l-Hindiyye

(Fıkhi suallere cevaplar: Cild 1 /S. 418-419 /soru 296)

⚠️Abdest gibi dini mana taşıyan temizlikleri yapmakta kullanılmış sular, âlimler tarafından farklı değerlendirilmiştir.

⚠️Bu niyetle kullanılan sular dini manada sarf edildiğinden dolayı artık temizleyici olma vasfını yitirmiştir. Ancak temizleyici olmasa da temiz olması konusunda mezhebimizde ihtilaf yaşanmıştır.

⚠️Sahih olan görüş temiz olduğudur. Böyle olsa da bu sudan sakınmak ihtilaftan kaçınma anlamında ihtiyattır ve edeptir, Yemeğin öncesi ve sonrasında elleri yıkamak sünnettir.

⚠️Bu sünneti yerine getirmek niyetiyle elleri yıkamak, dini anlamda bir yıkama olacaktır ki böylelikle burada sarf edilen su da abdestte kullanılmış su gibi hüküm alacaktır!

Dolayısıyla abdest suyuyla ilgili söylediklerimiz bunun için de geçerlidir.

Suyun kendisine has tabiatı, yapısı vardır. Bazen içine bir şey karışmasına ve hatta renginin, tadının değişmesine rağmen onun yine de su olmaklığı değişmez.

Buna misal sel sularıdır. Çünkü sel, anormal olarak akan sudur. Böyle olması sebebiyle geçtiği yerlerden toprak, kum, çamur ve benzeri şeyleri içine katmasıyla selin rengi ve tadı değişime uğrar.

Ancak akıcılığı genelde değişmez, inceliğini kaybetmez.

Dolayısıyla rengi ve tadı değişmiş olsa dahi, akıcılığı normal bir su gibi olduğu sürece sel suyuyla abdest almak caizdir.

Çünkü sel suyu; yağmur, deniz ve benzeri sular gibi mutlak su olarak kabul edilmiştir.

?️Kan, elbiseye nüfuz eden ve oraya kuvvetlice yerleşen türde bir necaset maddedir.

?️Elbiseyi en az üç defa suyla yıkayıp sıkarak kanı gidersek dahi geride rengi kalacaktır.

?️Kanın geride kalan izini gidermek büyük bir meşakkat olacağından af sayılmıştır. Böylelikle namaza mani görülmemiştir.

?️Zira Havlate binti Yesâr (42) hayız olduğunda ne yapması gerektiğini sorunca Peygamberimiz(s.a.v), ona şöyle buyurdu: “Hayızdan temizlendiğinde o elbiseyi yıka ve onunla namazını kıl!” Bunun üzerine hanım sahabe şunu sordu: “Peki kan çıkmazsa (ne yapayım?” Efendimiz şöyle buyurdu: “Sana su yeter. Kanın izi sana zarar vermez.”

?İçtiğimiz, temizlik için kullandığımız veya kendisiyle abdest aldığımız suları necâset (dinen pis kabul edilen) maddelerden korumalıyız.

?Hayvanların içtiği suların arta kalanına verilecek hüküm ise onların salyalarının temiz olup olmamasına bağlıdır.

?Bu noktada kuşlar iki ayrı sınıfta değerlendirilmiştir: Eti yenen kuşlar ile eti yenmeyen kuşlar.

?Güvercin ve serçe, eti yenen sınıfından olan kuşlardır. Dolayısıyla etleri temizdir.

?Salya ise etten kaynaklanan bir maddedir. Et temiz olduğundan ötürü salya da temiz sayılır.

?Böylelikle çokça karşılaştığımız güvercin, kumru ve serçe kuşlarının salyaları temiz olduğundan içtikleri suyun artanı da temiz kabul edilmiştir.

?İmâm-ı Ebû Hanife’den (Allah ona rahmet etsin) rivayet edilen ve tercih edilen görüşe göre at etinin yenilmesi mekruhtur.

?Malikiler de aynı görüştedir.

?Hanefilerden İmam Ebû Yusûf ve İmâm Muhammed’e (Allah onlara rahmet etsin), Şafii ve Hanbeli mezhepleriyle Malikilerden bir rivayete göre, at etinin yenilmesi mubahtır.

11-Serahsî, el-Mebsut; Nevevi, el-Mecmu’; İbn Rüşd, Bidayetü’l-müctehid

(Fıkhi suallere cevaplar – Cild 1/S. 146)